Ngày đầu tiên đặt chân tới Mỹ thường rất dễ bị rối. Có quá nhiều việc được người thân nhắc cùng lúc: làm số An sinh Xã hội, mở tài khoản ngân hàng, mua SIM, thi bằng lái, tìm việc, mua xe, làm bảo hiểm, xây điểm tín dụng…
Nhưng không phải việc nào cũng cần làm ngay, và cũng không phải ai mới sang Mỹ đều làm theo cùng một quy trình.
Nếu bạn đang tìm người mới sang Mỹ cần làm gì, cách dễ nhất là đừng cố giải quyết mọi thứ trong vài ngày. Hãy làm theo thứ tự:
ổn định giấy tờ và địa chỉ trước → số An sinh Xã hội và tài chính cơ bản → bảo hiểm, trường học và đi lại → điểm tín dụng, nhà ở và công việc.
Lưu ý: Bài này tập trung nhiều nhất vào người mới sang Mỹ để định cư, đặc biệt là thường trú nhân hợp pháp – người có thẻ xanh. Nếu bạn sang Mỹ bằng visa du lịch, du học, trao đổi, lao động tạm thời hoặc diện khác, quyền làm việc, số An sinh Xã hội và một số thủ tục sẽ khác. Đừng áp dụng máy móc toàn bộ danh sách này cho mọi loại visa.
Câu trả lời nhanh: 30 ngày đầu ở Mỹ nên ưu tiên những gì?
Nếu vừa sang Mỹ định cư, các việc đáng ưu tiên nhất là:
- Giữ và kiểm tra toàn bộ giấy tờ nhập cư.
- Kiểm tra phí nhập cư của USCIS và địa chỉ nhận thẻ xanh nếu thuộc diện phải đóng phí.
- Kiểm tra tình trạng cấp Số An sinh Xã hội (SSN).
- Có số điện thoại Mỹ và một địa chỉ nhận thư ổn định.
- Mở tài khoản ngân hàng phù hợp.
- Xử lý bảo hiểm y tế càng sớm càng tốt.
- Ghi danh trường cho con nếu có con trong độ tuổi đi học.
- Tìm hiểu cơ quan phụ trách bằng lái và phương tiện của tiểu bang để chuẩn bị bằng lái hoặc giấy tờ nhận dạng.
- Bắt đầu xây dựng điểm tín dụng đúng cách.
- Ổn định chỗ ở và phương tiện đi lại trước khi vội ký những khoản vay lớn.
- Tìm hiểu công việc và cách nhận lương.
- Lưu hồ sơ liên quan đến thuế ngay từ năm đầu tiên.
- Kiểm tra nghĩa vụ đăng ký với Hệ thống Đăng ký Nghĩa vụ Quân sự (Selective Service) nếu thuộc nhóm phải đăng ký.
- Học cách nhận biết các hình thức lừa đảo nhắm vào người mới nhập cư.
Không nhất thiết phải hoàn tất tất cả trong đúng 30 ngày. Mục tiêu của tháng đầu là xây nền để những tháng sau không bị mắc kẹt vì thiếu giấy tờ, điểm tín dụng, bảo hiểm hoặc địa chỉ ổn định.
24–72 giờ đầu: đừng vội mua xe hay mở thẻ tín dụng
1. Gom toàn bộ giấy tờ quan trọng vào một chỗ
Ngay những ngày đầu, hãy tạo một bộ hồ sơ riêng cho:
- Hộ chiếu.
- Visa định cư nếu có.
- Các giấy tờ do Cơ quan Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (USCIS) hoặc lãnh sự quán cấp.
- Số hồ sơ người nước ngoài (A-Number) nếu có.
- Mã hồ sơ của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ nếu có.
- Giấy khai sinh.
- Giấy kết hôn nếu có.
- Bằng cấp, bảng điểm và chứng chỉ nghề nghiệp.
- Hồ sơ tiêm chủng của con.
- Hồ sơ y tế quan trọng.
- Bằng lái xe Việt Nam và các giấy tờ liên quan.
- Bản sao những giấy tờ đã nộp trong quá trình làm hồ sơ nhập cư.
Nên quét các giấy tờ quan trọng thành tệp PDF và lưu ở nơi an toàn. Tuy nhiên, đừng đưa hộ chiếu, thẻ xanh, SSN hay giấy tờ nhập cư lên các dịch vụ hoặc website không rõ nguồn gốc.
Một lỗi rất dễ mắc
Người mới sang thường phải đưa thông tin cá nhân cho nhiều nơi trong thời gian ngắn:
ngân hàng, nơi thuê nhà, nơi làm việc, công ty bảo hiểm, cơ quan cấp bằng lái…
Điều đó không có nghĩa bất kỳ ai hỏi SSN cũng nên được cung cấp.
Bạn có thể hỏi:
“Tại sao anh/chị cần số An sinh Xã hội của tôi?”
Nếu cần sử dụng bằng tiếng Anh ngoài đời, câu tương ứng là:
Why do you need my Social Security Number?
Hãy xác định bạn đang giao dịch với một tổ chức hợp pháp trước khi cung cấp số này.
2. Kiểm tra phí nhập cư USCIS và địa chỉ nhận thẻ xanh
Nếu bạn nhập cảnh Mỹ bằng visa định cư để trở thành thường trú nhân, hãy kiểm tra xem phí nhập cư của USCIS đã được thanh toán chưa.
USCIS cho biết khoản phí này được dùng để xử lý hồ sơ visa định cư và sản xuất thẻ thường trú nhân, thường gọi là thẻ xanh (Green Card).
Có thể thanh toán trước hoặc sau khi tới Mỹ, nhưng nếu thuộc diện phải đóng mà chưa đóng, USCIS sẽ chưa sản xuất thẻ xanh.
USCIS hiện cho biết thẻ xanh có thể mất tới khoảng 90 ngày kể từ ngày nhập cảnh nếu phí đã được thanh toán trước, hoặc tới khoảng 90 ngày kể từ ngày thanh toán nếu bạn trả phí sau khi đã nhập cảnh.
Vì phí và quy trình có thể thay đổi, hãy kiểm tra trực tiếp trên USCIS thay vì dựa vào một bài viết cũ trên mạng.
Địa chỉ nhận thư quan trọng hơn bạn tưởng
Thẻ xanh, thẻ An sinh Xã hội và nhiều giấy tờ khác được gửi qua đường bưu điện.
Nếu địa chỉ thay đổi sau khi sang Mỹ, đừng chỉ làm thủ tục chuyển tiếp thư với Bưu điện Hoa Kỳ (USPS) rồi nghĩ như vậy là đủ.
USCIS cho biết người thuộc diện phải báo thay đổi địa chỉ thường phải cập nhật địa chỉ với USCIS trong vòng 10 ngày sau khi chuyển chỗ ở.
USCIS cũng nói rõ:
Đổi địa chỉ với Bưu điện Hoa Kỳ không tự động đổi địa chỉ với USCIS.
Vì vậy đây là hai việc riêng biệt.
Tuần đầu tiên: xử lý SSN, điện thoại và ngân hàng
3. Trước khi đi làm SSN, hãy kiểm tra xem bạn đã yêu cầu nó trong DS-260 chưa
Đây là phần người mới sang Mỹ rất dễ làm dư một bước.
Nếu bạn là thường trú nhân và trong quá trình điền hồ sơ visa định cư DS-260 đã yêu cầu Cơ quan An sinh Xã hội cấp SSN, thông tin có thể được chuyển tự động sang cơ quan này sau khi bạn được nhập cảnh.
Trong trường hợp đó, Cơ quan An sinh Xã hội cho biết bạn không cần nộp thêm một hồ sơ SSN riêng ngay lập tức.
Nếu sau khoảng 3 tuần kể từ khi nhập cảnh vẫn chưa nhận được thẻ An sinh Xã hội, hãy liên hệ cơ quan này để kiểm tra.
Nếu trước đây không yêu cầu SSN thì sao?
Khi đó bạn có thể cần tự nộp hồ sơ với Cơ quan An sinh Xã hội.
Cơ quan này hiện cho phép bắt đầu yêu cầu SSN trực tuyến trong một số trường hợp, sau đó tới văn phòng An sinh Xã hội để xuất trình giấy tờ cần thiết.
Không phải cứ đặt chân tới Mỹ là được cấp SSN
Đây là chỗ rất dễ bị hiểu sai.
Cơ quan An sinh Xã hội cho biết nhìn chung, người không phải công dân Mỹ phải có quyền làm việc do Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ cho phép mới đủ điều kiện lấy SSN, ngoài một số trường hợp đặc biệt có lý do không liên quan đến việc làm.
Vì vậy:
- Người có thẻ xanh: thường đủ điều kiện.
- Một số người có giấy phép làm việc: có thể đủ điều kiện.
- Người đi học hoặc có visa tạm thời: phải xem đúng tình trạng và quyền làm việc.
- Khách du lịch: không nên mặc định mình được cấp SSN.
Chủ đề SSN là gì, dùng để làm gì và cách xử lý khi chưa nhận được SSN nên được xem như một bài hướng dẫn riêng vì có khá nhiều trường hợp ngoại lệ.
4. Có số điện thoại Mỹ càng sớm càng tốt
Một số điện thoại Mỹ sẽ nhanh chóng được dùng cho:
- ngân hàng;
- đặt lịch hẹn;
- nơi làm việc;
- bảo hiểm;
- cơ quan cấp bằng lái;
- trường học;
- xác minh tài khoản;
- nhận cuộc gọi và tin nhắn từ các dịch vụ.
Nếu chưa muốn ký hợp đồng dài hạn, gói cước trả trước có thể là lựa chọn tạm thời trong giai đoạn mới sang.
Đừng chọn gói điện thoại chỉ dựa vào giá quảng cáo. Hãy xem:
- phí thực tế;
- độ phủ sóng tại khu vực bạn sống;
- có yêu cầu kiểm tra điểm tín dụng hay không;
- có phải trả trước nhiều tháng không;
- có bị ràng buộc với thiết bị hoặc hợp đồng không.
5. Mở tài khoản ngân hàng — và đừng nhầm tài khoản thanh toán với tín dụng
Một tài khoản ngân hàng giúp bạn:
- nhận lương chuyển thẳng vào tài khoản;
- thanh toán hóa đơn;
- dùng thẻ ghi nợ;
- chuyển tiền;
- giữ tiền an toàn hơn so với cầm nhiều tiền mặt.
Cơ quan Bảo hiểm Tiền gửi Liên bang (FDIC) cho biết nhiều ngân hàng cho phép người không phải công dân Mỹ mở tài khoản.
Tùy ngân hàng, giấy tờ có thể gồm:
- hộ chiếu;
- SSN;
- mã số thuế cá nhân ITIN;
- hoặc các giấy tờ nhận dạng khác.
Điều đó cũng có nghĩa:
Chưa có SSN không đồng nghĩa chắc chắn rằng bạn không thể mở bất kỳ tài khoản ngân hàng nào.
Nhưng chính sách từng ngân hàng khác nhau, nên hãy hỏi trực tiếp trước khi tới.
Tài khoản thanh toán và tài khoản tiết kiệm khác gì?
Tài khoản thanh toán (Checking Account): dùng cho giao dịch thường ngày — nhận lương, trả hóa đơn, sử dụng thẻ ghi nợ.
Tài khoản tiết kiệm (Savings Account): chủ yếu dùng để giữ tiền tiết kiệm.
Thẻ ghi nợ không phải thẻ tín dụng
Thẻ ghi nợ (Debit Card) lấy tiền trực tiếp từ tài khoản ngân hàng của bạn.
Thẻ tín dụng (Credit Card) cho phép bạn sử dụng một khoản tín dụng của ngân hàng trước rồi thanh toán sau.
Việc sử dụng thẻ ghi nợ thông thường không phải cách chính để xây dựng lịch sử tín dụng, như khi sử dụng thẻ tín dụng hoặc khoản vay được báo cáo tới các công ty báo cáo tín dụng.
Trong tuần đầu: đừng để bảo hiểm y tế xuống cuối danh sách
6. Kiểm tra bảo hiểm y tế ngay cả khi bạn đang khỏe
Ở Mỹ, chi phí chăm sóc y tế có thể rất lớn nếu không có bảo hiểm.
Với người vừa chuyển từ nước ngoài tới Mỹ, có một chi tiết đặc biệt đáng biết:
HealthCare.gov hiện liệt kê việc chuyển từ nước ngoài tới Mỹ là một sự kiện có thể giúp bạn đủ điều kiện tham gia Thời gian ghi danh đặc biệt (Special Enrollment Period) ngoài kỳ ghi danh thông thường.
HealthCare.gov cũng cho biết với trường hợp chuyển từ nước ngoài tới Mỹ, bạn không phải chứng minh mình đã có bảo hiểm y tế đủ tiêu chuẩn trong 60 ngày trước khi chuyển như một số trường hợp chuyển nhà khác.
Khung thời gian ghi danh đặc biệt thường liên quan tới khoảng 60 ngày quanh sự kiện đủ điều kiện, vì vậy đây không phải việc nên để vài tháng sau mới tìm hiểu.
Tuy nhiên, điều kiện cụ thể còn phụ thuộc:
- tình trạng nhập cư;
- thu nhập;
- tiểu bang;
- hoàn cảnh gia đình.
Người nhập cư đang cư trú hợp pháp có thể đủ điều kiện mua bảo hiểm thông qua thị trường bảo hiểm y tế chính thức, và trong một số trường hợp có thể được hỗ trợ chi phí.
Nếu tiểu bang của bạn vận hành hệ thống bảo hiểm riêng, hãy sử dụng website chính thức của tiểu bang thay vì mặc định mọi người đều đăng ký tại HealthCare.gov.
Nếu có con: trường học nên được xử lý ngay trong tuần đầu
7. Tìm đúng khu học chính và hỏi thủ tục ghi danh
Ở Mỹ, nơi bạn sống có thể quyết định trường công mà con bạn được ghi danh.
Khu học chính (School District) có thể yêu cầu những giấy tờ như:
- bằng chứng nơi cư trú;
- giấy tờ chứng minh tuổi;
- hồ sơ tiêm chủng;
- hồ sơ học tập trước đây.
Bộ Giáo dục Hoa Kỳ khẳng định trẻ em không thể bị từ chối quyền tiếp cận trường công chỉ vì tình trạng công dân hoặc tình trạng nhập cư của trẻ hay cha mẹ.
Các yêu cầu tiêm chủng để vào trường lại do từng tiểu bang quy định, chứ không có một quy định liên bang giống nhau cho toàn nước Mỹ.
Nếu có thể, hãy chuẩn bị hồ sơ tiêm chủng và học bạ của con từ Việt Nam để giảm bớt việc phải truy tìm lại giấy tờ sau này.
Tuần thứ hai: bắt đầu giải quyết chuyện đi lại
8. Tìm cơ quan cấp bằng lái của bang trước khi học theo kinh nghiệm của người khác
Mỹ không có một quy trình bằng lái giống hệt nhau cho toàn bộ 50 bang.
USAGov nói rõ điều kiện cư trú và giấy tờ để lấy bằng lái khác nhau theo từng tiểu bang.
Vì vậy, câu:
“Qua Mỹ cứ đợi SSN rồi đi thi bằng lái.”
có thể đúng với trường hợp của người nói nhưng chưa chắc hoàn toàn đúng với bạn.
Hãy vào website của cơ quan phụ trách bằng lái và phương tiện tại bang bạn sống, thường được gọi là DMV hoặc tên tương đương, rồi kiểm tra:
- giấy tờ chứng minh danh tính;
- giấy tờ chứng minh nơi cư trú;
- SSN hoặc giấy tờ thay thế nếu áp dụng;
- bài thi lý thuyết;
- bài thi thực hành lái xe;
- yêu cầu đối với REAL ID;
- có cần đặt lịch hẹn hay không.
Có bằng lái Việt Nam thì sao?
Đừng tự động cho rằng bằng lái Việt Nam sẽ được đổi thẳng sang bằng Mỹ.
Quy định về bằng lái nước ngoài, giấy phép lái xe quốc tế và thời gian được phép sử dụng thay đổi theo từng bang và tình trạng cư trú.
Nếu đã chuyển sang Mỹ để sống lâu dài, nên kiểm tra trực tiếp cơ quan của bang càng sớm càng tốt.
Tuần thứ hai và thứ ba: bắt đầu xây điểm tín dụng, nhưng đừng vội
9. Bạn có SSN nhưng vẫn có thể chưa có điểm tín dụng
Đây là một trong những điều khiến nhiều người mới sang Mỹ ngạc nhiên nhất.
SSN giúp các tổ chức nhận diện hồ sơ của bạn, nhưng:
SSN không tự tạo ra lịch sử tín dụng.
Lịch sử tín dụng được hình thành từ những tài khoản tín dụng được báo cáo tới các công ty báo cáo tín dụng.
Nếu chưa đủ điều kiện mở một thẻ tín dụng thông thường, Cục Bảo vệ Tài chính Người tiêu dùng Hoa Kỳ cho biết thẻ tín dụng có tiền ký quỹ bảo đảm (Secured Credit Card) có thể là một cách để bắt đầu xây dựng tín dụng.
Với loại thẻ này, bạn thường đặt một khoản tiền ký quỹ và được cấp hạn mức tín dụng tương ứng hoặc gần tương ứng.
Cách sử dụng để xây điểm tín dụng
Nguyên tắc đơn giản hơn nhiều người nghĩ:
- chi tiêu trong khả năng;
- thanh toán đúng hạn;
- theo dõi sao kê;
- tránh để dư nợ vượt quá khả năng trả;
- nếu có thể, trả toàn bộ số dư trên sao kê mỗi tháng để tránh tiền lãi.
Cục Bảo vệ Tài chính Người tiêu dùng nói rõ bạn không cần giữ lại một phần nợ từ tháng này sang tháng khác để xây điểm tín dụng.
Trả đúng hạn và thanh toán đầy đủ vẫn giúp xây lịch sử tín dụng đồng thời tránh chi phí lãi.
Vì vậy, đừng nghe lời khuyên kiểu:
“Phải để lại một ít nợ mỗi tháng ngân hàng mới cho điểm.”
Tuần thứ hai đến tuần thứ tư: ổn định chỗ ở trước khi ký hợp đồng lớn
10. Nếu đang ở nhờ người thân, chưa cần ép mình thuê nhà ngay
Ở nhờ vài tuần đầu có thể giúp bạn:
- chờ giấy tờ;
- tìm hiểu khu vực;
- xác định nơi làm việc;
- biết đường đi;
- tìm hiểu khu học chính nếu có con;
- có thời gian xây một ít lịch sử tài chính.
Ký hợp đồng thuê quá sớm rồi mới phát hiện nơi làm việc cách nhà 40–50 phút lái xe có thể khiến chi phí và thời gian tăng rất nhiều.
Khi thuê căn hộ, bạn có thể gặp các khái niệm:
- Hợp đồng thuê (Lease): hợp đồng giữa bạn và chủ nhà.
- Tiền đặt cọc (Security Deposit): khoản tiền đặt trước.
- Phí nộp hồ sơ thuê nhà (Application Fee).
- Bằng chứng thu nhập (Proof of Income).
- Kiểm tra tín dụng (Credit Check).
- Người đồng ký bảo lãnh (Co-signer).
Người chưa có lịch sử tín dụng vẫn có thể thuê được nhà trong nhiều trường hợp, nhưng chủ nhà hoặc khu căn hộ có thể yêu cầu điều kiện khác.
Chính sách từng nơi không giống nhau.
Tuần thứ ba và thứ tư: việc làm và tiền lương
11. Đừng nhận việc chỉ vì người quen nói “làm được”
Quyền làm việc phụ thuộc tình trạng nhập cư.
Thường trú nhân có quyền làm việc tại Mỹ. Với các diện visa hoặc tình trạng khác, hãy kiểm tra quyền được phép làm việc của chính mình trước khi nhận việc.
Khi bắt đầu một công việc chính thức, bạn sẽ dần gặp những khái niệm:
- Lương trước khấu trừ (Gross Pay): tổng lương trước thuế và các khoản trừ.
- Lương thực nhận (Net Pay): số tiền cuối cùng bạn nhận được.
- Phiếu chi tiết tiền lương (Pay Stub): cho biết lương, giờ làm và các khoản khấu trừ.
- Chuyển lương trực tiếp (Direct Deposit): tiền lương được chuyển thẳng vào tài khoản ngân hàng.
- Khoản khấu trừ thuế (Withholding): tiền nơi làm việc giữ lại để nộp các loại thuế áp dụng.
- W-2: mẫu thuế thường liên quan đến người làm công ăn lương.
- 1099: nhóm mẫu thuế dùng cho nhiều loại khoản thanh toán khác nhau; không nên đơn giản hiểu cứ nhận 1099 là nhân viên.
Nếu chưa hiểu mình đang được thuê dưới hình thức nào, hãy hỏi trước khi ký.
12. Chưa tới mùa thuế vẫn nên tạo một thư mục “Thuế”
Không cần ngồi khai thuế ngay trong tháng đầu, nhưng nên bắt đầu lưu:
- phiếu chi tiết tiền lương;
- W-2 hoặc 1099 sau này;
- hồ sơ ngân hàng cần thiết;
- ngày nhập cảnh;
- hồ sơ thu nhập ở Mỹ và nước ngoài nếu liên quan;
- tài liệu liên quan đến tình trạng cư trú thuế.
Đây là phần rất dễ bị bỏ qua.
Sở Thuế vụ Hoa Kỳ (IRS) cho biết người có thẻ xanh nhìn chung được xem là cư dân thuế Hoa Kỳ theo quy định dành cho người có thẻ xanh.
Cư dân thuế Hoa Kỳ nói chung chịu thuế liên bang trên thu nhập toàn cầu, không chỉ riêng số tiền kiếm tại Mỹ.
Năm đầu tiên có thể phức tạp nếu bạn trở thành cư dân thuế giữa năm hoặc vẫn còn tài sản, tài khoản hay thu nhập ở Việt Nam.
Vì vậy, đừng chỉ hỏi:
“Tôi kiếm ở Mỹ bao nhiêu?”
Mà cần xem toàn bộ tình trạng thuế của năm đầu tiên.
Nếu hoàn cảnh phức tạp, nên sử dụng:
- kế toán viên công chứng (CPA);
- chuyên gia thuế được IRS cấp phép (Enrolled Agent);
- hoặc chuyên gia thuế có kinh nghiệm với người mới nhập cư và thu nhập quốc tế;
thay vì dựa vào lời truyền miệng.
13. Nam giới 18–25 tuổi: kiểm tra Hệ thống Đăng ký Nghĩa vụ Quân sự
Đây là một việc rất dễ bị bỏ quên.
Hệ thống Đăng ký Nghĩa vụ Quân sự Hoa Kỳ (Selective Service System) hiện cho biết gần như tất cả nam công dân Mỹ và nam giới nhập cư trong độ tuổi 18–25 phải đăng ký, với một số ngoại lệ.
Một số người đang ở Mỹ hợp pháp bằng visa không định cư còn hiệu lực có thể thuộc nhóm không phải đăng ký trong thời gian giữ tình trạng đó.
Đăng ký với hệ thống này không đồng nghĩa với việc tự động nhập ngũ.
Nếu thuộc nhóm tuổi này, hãy vào website chính thức của Selective Service để kiểm tra chính xác mình có phải đăng ký hay không và xem mình đã được đăng ký tự động chưa.
Đây là việc không nên dựa vào suy nghĩ:
“Người quen của tôi không làm nên chắc không cần.”
14. Học cách nhận biết lừa đảo ngay trong tháng đầu
Người mới sang Mỹ là nhóm dễ trở thành mục tiêu vì chưa quen cách các cơ quan chính phủ liên hệ.
Một cuộc gọi có thể nói:
- SSN của bạn đã bị khóa;
- bạn sắp bị bắt;
- hồ sơ nhập cư của bạn có vấn đề;
- bạn đang nợ chính phủ;
- phải chuyển tiền ngay để bảo vệ tài khoản;
- phải mua thẻ quà tặng;
- phải gửi tiền mã hóa;
- không được nói cho người thân biết.
Cơ quan An sinh Xã hội cảnh báo đây là những dấu hiệu điển hình của lừa đảo.
Cơ quan này không đình chỉ SSN của bạn rồi yêu cầu trả tiền ngay, và không yêu cầu thanh toán bằng:
- thẻ quà tặng;
- tiền mã hóa;
- tiền mặt;
để tránh bị bắt.
Số điện thoại hiển thị trên máy cũng có thể bị giả mạo.
Nếu nghi ngờ, đừng sử dụng số điện thoại hoặc đường dẫn người gọi đưa cho bạn.
Hãy tự tìm website chính thức có đuôi .gov rồi liên hệ cơ quan đó.
Danh sách 30 ngày đầu cho người mới sang Mỹ
| Thời gian | Việc nên ưu tiên |
|---|---|
| Ngày 1–3 | Gom và quét lưu giấy tờ quan trọng |
| Ngày 1–3 | Kiểm tra phí nhập cư USCIS nếu áp dụng |
| Ngày 1–3 | Xác nhận địa chỉ nhận thẻ xanh/SSN |
| Ngày 1–7 | Kiểm tra đã yêu cầu SSN trong DS-260 chưa |
| Ngày 1–7 | Có số điện thoại Mỹ |
| Tuần 1 | Tìm hiểu/mở tài khoản ngân hàng |
| Tuần 1 | Kiểm tra lựa chọn bảo hiểm y tế |
| Tuần 1–2 | Ghi danh trường cho con nếu cần |
| Tuần 1–2 | Kiểm tra yêu cầu bằng lái của bang |
| Tuần 2–3 | Bắt đầu xây điểm tín dụng nếu đã sẵn sàng |
| Tuần 2–4 | Xác định chỗ ở lâu dài |
| Tuần 2–4 | Chuẩn bị phương tiện đi lại |
| Tuần 2–4 | Tìm việc phù hợp với quyền làm việc |
| Trong tháng đầu | Tạo thư mục lưu hồ sơ thuế |
| Trong tháng đầu | Kiểm tra Selective Service nếu thuộc nhóm áp dụng |
| Luôn luôn | Cẩn thận với lừa đảo và bảo vệ SSN |
Nếu chỉ nhớ 5 điều, hãy nhớ 5 điều này
1. Đừng đi làm SSN lần nữa trước khi kiểm tra DS-260
Bạn có thể đã yêu cầu SSN ngay trong hồ sơ visa định cư.
2. Địa chỉ ở Mỹ rất quan trọng
Nhiều giấy tờ quan trọng được gửi qua thư.
Đổi địa chỉ với Bưu điện Hoa Kỳ không đồng nghĩa đã đổi địa chỉ với USCIS.
3. Có SSN không đồng nghĩa có điểm tín dụng
Lịch sử tín dụng cần thời gian và cách sử dụng tín dụng đúng.
4. Bảo hiểm y tế có thời hạn đăng ký
Việc chuyển từ nước ngoài tới Mỹ có thể tạo ra thời gian ghi danh đặc biệt. Đừng để đến lúc bệnh mới bắt đầu tìm hiểu.
5. Luật và thủ tục ở Mỹ không phải lúc nào cũng giống nhau giữa các bang
Bằng lái, đăng ký xe, trường học, tiêm chủng, bảo hiểm và nhiều quy định khác có yếu tố tiểu bang.
Một số thuật ngữ bạn thực sự cần biết khi mới sang Mỹ
| Cách gọi dễ hiểu bằng tiếng Việt | Tên bạn có thể gặp tại Mỹ |
|---|---|
| Số An sinh Xã hội | SSN – Social Security Number |
| Thẻ xanh / thẻ thường trú nhân | Green Card / Form I-551 |
| Cơ quan Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ | USCIS |
| Cơ quan An sinh Xã hội Hoa Kỳ | SSA |
| Cơ quan phụ trách bằng lái và phương tiện của bang | DMV |
| Tài khoản thanh toán hằng ngày | Checking Account |
| Tài khoản tiết kiệm | Savings Account |
| Thẻ ghi nợ | Debit Card |
| Thẻ tín dụng | Credit Card |
| Lịch sử tín dụng | Credit History |
| Điểm tín dụng | Credit Score |
| Hợp đồng thuê nhà | Lease |
| Tiền đặt cọc | Security Deposit |
| Phí bảo hiểm định kỳ | Premium |
| Khoản tự trả trước của bảo hiểm | Deductible |
| Thời gian ghi danh bảo hiểm đặc biệt | Special Enrollment Period |
| Khu học chính | School District |
| Chuyển lương trực tiếp vào ngân hàng | Direct Deposit |
| Phiếu chi tiết tiền lương | Pay Stub |
Một lộ trình đơn giản hơn để khỏi bị ngợp
Bạn không cần “ổn định cuộc sống Mỹ” trong 30 ngày.
Tháng đầu chỉ cần tạo được nền móng:
Giấy tờ đúng → địa chỉ ổn định → SSN → ngân hàng → bảo hiểm → đi lại → tín dụng → nhà ở → công việc.
Một số người hoàn thành rất nhanh vì có người thân hỗ trợ.
Người khác mất vài tháng vì phải chờ SSN, tìm nhà, tìm việc hoặc xử lý giấy tờ.
Không có vấn đề gì nếu tốc độ của bạn khác người khác.
Điều đáng tránh nhất không phải là “làm chậm”, mà là:
vội ký một hợp đồng, vay một khoản tiền hoặc làm một thủ tục mình chưa hiểu chỉ vì nghe người khác nói ai mới sang Mỹ cũng phải làm như vậy.
30 ngày đầu nên được xem như thời gian để hiểu hệ thống và xây nền cho cuộc sống lâu dài, chứ không phải cuộc đua xem ai mua xe, có thẻ tín dụng hay ra ở riêng trước.
Câu hỏi thường gặp
Mới sang Mỹ chưa có SSN có mở tài khoản ngân hàng được không?
Có thể.
Cơ quan Bảo hiểm Tiền gửi Liên bang cho biết nhiều ngân hàng cho phép người không phải công dân Mỹ mở tài khoản và có thể chấp nhận hộ chiếu, ITIN hoặc các loại giấy tờ nhận dạng khác.
Tuy nhiên, yêu cầu của từng ngân hàng không giống nhau.
Đã yêu cầu SSN trong DS-260 thì có cần tới văn phòng An sinh Xã hội không?
Thông thường không cần nộp lại ngay.
Thông tin từ hồ sơ visa định cư có thể được chuyển sang Cơ quan An sinh Xã hội sau khi bạn nhập cảnh.
Nếu sau khoảng 3 tuần vẫn chưa nhận được thẻ An sinh Xã hội, hãy liên hệ cơ quan này để kiểm tra.
Có SSN là có điểm tín dụng chưa?
Không.
SSN không tự tạo lịch sử tín dụng.
Bạn cần có tài khoản tín dụng được báo cáo và cần thời gian để hình thành lịch sử tín dụng.
Mới từ Việt Nam sang Mỹ có đăng ký Obamacare ngay được không?
Việc chuyển từ nước ngoài tới Mỹ có thể giúp bạn đủ điều kiện cho thời gian ghi danh đặc biệt, nhưng điều kiện cụ thể còn phụ thuộc:
- tình trạng nhập cư;
- thu nhập;
- nơi cư trú;
- hoàn cảnh cá nhân.
Hãy kiểm tra thị trường bảo hiểm y tế chính thức của bang hoặc HealthCare.gov.
Bao lâu mới nhận được thẻ xanh sau khi nhập cảnh?
USCIS hiện cho biết trong trường hợp nhập cảnh bằng visa định cư, thẻ thường trú nhân có thể mất tới khoảng 90 ngày kể từ khi nhập cảnh nếu phí nhập cư đã được thanh toán trước, hoặc tới khoảng 90 ngày kể từ khi thanh toán nếu trả phí sau khi nhập cảnh.
Nguồn tham khảo chính thức
- Cơ quan An sinh Xã hội Hoa Kỳ – SSN và visa định cư.
- Cơ quan Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ – phí nhập cư, gửi thẻ xanh và thay đổi địa chỉ.
- Cơ quan Bảo hiểm Tiền gửi Liên bang – thông tin mở tài khoản ngân hàng.
- Cục Bảo vệ Tài chính Người tiêu dùng – xây dựng và cải thiện điểm tín dụng.
- HealthCare.gov – bảo hiểm dành cho người nhập cư và thời gian ghi danh đặc biệt.
- USAGov – bằng lái dành cho người không phải công dân và thường trú nhân.
- Bộ Giáo dục Hoa Kỳ – quyền tiếp cận trường công.
- Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh – yêu cầu tiêm chủng của trường học theo bang.
- Sở Thuế vụ Hoa Kỳ – thông tin thuế cho người nhập cư mới.
- Hệ thống Đăng ký Nghĩa vụ Quân sự Hoa Kỳ – ai cần đăng ký.
- Ủy ban Thương mại Liên bang và Cơ quan An sinh Xã hội – phòng tránh lừa đảo.
Lưu ý: Đây là hướng dẫn thông tin chung, không phải tư vấn pháp lý, thuế, tài chính hoặc bảo hiểm cho từng cá nhân. Tình trạng nhập cư, tiểu bang, độ tuổi, thu nhập và hoàn cảnh gia đình có thể làm thay đổi thủ tục áp dụng.
0 nhận xét